Filtry do agregatów malarskich i pistoletów Airless – budowa, zasada działania oraz znaczenie dla jakości natrysku
Filtry stosowane w agregatach malarskich oraz pistoletach natryskowych są jednym z najbardziej niedocenianych elementów całego układu malarskiego. Wielu użytkowników skupia się na doborze odpowiedniej dyszy czy ciśnienia roboczego, zapominając, że to właśnie filtr odpowiada za ochronę pompy, węża, zaworów oraz dyszy przed zanieczyszczeniami znajdującymi się w farbie.
Profesjonalni wykonawcy doskonale wiedzą, że nawet najlepszy agregat malarski za kilkanaście tysięcy złotych nie będzie pracował poprawnie, jeśli filtr jest zapchany lub źle dobrany. W praktyce większość problemów z pulsowaniem strumienia, zatykaniem dysz czy nierównomiernym natryskiem wynika właśnie z niewłaściwej filtracji.
Dlaczego filtry są tak ważne?
Każda farba zawiera cząstki stałe. Nawet produkty renomowanych producentów mogą posiadać:
- grudki pigmentów,
- zaschnięte fragmenty farby,
- włókna z opakowania,
- kurz,
- drobinki plastiku,
- opiłki metalu,
- resztki po mieszaniu.
Podczas pracy agregatu pompa tłoczy materiał pod ciśnieniem nawet 250–330 barów.
Przy takim ciśnieniu nawet niewielka drobina może:
- zatkać dyszę,
- uszkodzić zawory pompy,
- zarysować tłok,
- uszkodzić uszczelnienia,
- doprowadzić do nierównego natrysku.
Filtr pełni więc rolę pierwszej linii obrony całego układu.
Droga farby w agregacie
Materiał przechodzi kolejno przez:
- filtr ssawny,
- pompę tłokową lub membranową,
- filtr główny agregatu,
- wąż wysokociśnieniowy,
- filtr pistoletowy,
- dyszę.
Każdy kolejny filtr zatrzymuje coraz mniejsze zanieczyszczenia.
Można to porównać do oczyszczania wody w kilku etapach.
Rodzaje filtrów stosowanych w agregatach malarskich
1. Filtr ssawny
Jest pierwszym filtrem układu.
Znajduje się na końcu przewodu zasysającego.
Jego zadaniem jest zatrzymanie:
- dużych grudek,
- folii,
- kawałków zaschniętej farby,
- zabrudzeń znajdujących się w wiadrze.
Filtr ssawny chroni przede wszystkim pompę.
Gdy zostanie usunięty, bardzo szybko dochodzi do:
- uszkodzenia zaworów kulowych,
- zarysowania cylindra,
- zwiększonego zużycia uszczelnień.
2. Filtr kolektora (filtr główny agregatu)
Jest najważniejszym filtrem całego układu.
Znajduje się zazwyczaj w aluminiowym kolektorze pompy.
Przechodzi przez niego cała ilość tłoczonego materiału.
Jego zadaniem jest:
- oczyszczenie farby przed wejściem do węża,
- ochrona dyszy,
- stabilizacja przepływu.
To właśnie ten filtr najczęściej wymaga okresowego czyszczenia.
3. Filtr pistoletowy
Jest ostatnim etapem filtracji.
Znajduje się bezpośrednio w rękojeści pistoletu.
Chroni:
- dyszę,
- gniazdo dyszy,
- uszczelnienia głowicy.
Dzięki niemu nawet drobne zanieczyszczenia nie docierają do końcówki rozpylającej.
Z jakich materiałów wykonuje się filtry?
Profesjonalne filtry produkuje się najczęściej z:
- stali nierdzewnej,
- siatki ze stali kwasoodpornej,
- mosiądzu,
- aluminium (obudowy),
- tworzyw odpornych chemicznie.
Najwyższej jakości filtry posiadają:
- precyzyjnie plecioną siatkę,
- spawane zakończenia,
- wysoką odporność na rozpuszczalniki,
- odporność na ciśnienie ponad 300 barów.
Wielkość oczek filtra
Najważniejszym parametrem filtra jest liczba Mesh.
Mesh określa liczbę oczek przypadających na jeden cal długości siatki.
Im większa liczba Mesh, tym filtr jest dokładniejszy.
Przykładowo:
| Mesh | Wielkość oczek | Zastosowanie |
|---|---|---|
| 30 Mesh | bardzo duże | gęste masy |
| 50 Mesh | średnie | grunty |
| 60 Mesh | uniwersalne | farby lateksowe |
| 100 Mesh | drobne | lakiery |
| 150 Mesh | bardzo drobne | bejce |
| 200 Mesh | bardzo dokładne | materiały wykończeniowe |
Kolory filtrów
Większość producentów oznacza filtry kolorami.
Najczęściej spotykane są:
Biały
30 Mesh
Przeznaczony do:
- mas szpachlowych,
- ciężkich materiałów,
- mas ogniochronnych.
Czerwony
60 Mesh
Najbardziej uniwersalny.
Stosowany do:
- farb emulsyjnych,
- farb akrylowych,
- większości farb ściennych.
Żółty
100 Mesh
Do:
- lakierów,
- farb olejnych,
- materiałów o mniejszej lepkości.
Niebieski
200 Mesh
Przeznaczony do:
- lakierów wysokiej jakości,
- bejc,
- materiałów wykończeniowych.
Dlaczego nie można stosować zbyt drobnego filtra?
To jeden z najczęściej popełnianych błędów.
Użytkownicy sądzą, że im dokładniejszy filtr, tym lepiej.
To nieprawda.
Zbyt drobny filtr powoduje:
- spadek wydajności,
- większe obciążenie pompy,
- szybsze zapychanie,
- wzrost temperatury materiału,
- większe zużycie uszczelnień.
Dlaczego nie można stosować zbyt grubego filtra?
Z kolei filtr o zbyt dużych oczkach:
- przepuszcza zanieczyszczenia,
- powoduje zapychanie dyszy,
- zwiększa ryzyko uszkodzenia końcówki natryskowej,
- pogarsza jakość wykończenia.
Dlatego zawsze należy dobierać filtr zgodnie z zaleceniami producenta farby oraz rozmiarem dyszy.
Zależność między filtrem a dyszą
To bardzo ważna kwestia.
Im mniejszy otwór dyszy, tym dokładniejszy powinien być filtr.
Przykładowo:
| Rozmiar dyszy | Zalecany filtr |
|---|---|
| 517 | 60 Mesh |
| 515 | 60 Mesh |
| 513 | 60–100 Mesh |
| 411 | 100 Mesh |
| 311 | 100–150 Mesh |
| 211 | 150–200 Mesh |
Pozwala to uniknąć częstego zapychania końcówki.
Jak często czyścić filtry w agregacie malarskim?
Profesjonalne firmy czyszczą filtry:
- po każdym dniu pracy,
- przy każdej zmianie koloru,
- przed dłuższym przechowywaniem,
- po malowaniu materiałami szybkoschnącymi.
Nigdy nie należy dopuścić do zaschnięcia farby na siatce.
Jak prawidłowo czyścić filtr w agregacie malarskim?
Najlepiej:
- wyjąć filtr,
- przepłukać odpowiednim rozpuszczalnikiem lub wodą,
- użyć miękkiego pędzelka,
- wydmuchać sprężonym powietrzem od środka na zewnątrz,
- dokładnie obejrzeć siatkę pod światło.
Nie należy stosować:
- drutu,
- gwoździ,
- śrubokrętów,
- papieru ściernego.
Takie działania uszkadzają siatkę filtracyjną.
Objawy zapchanego filtra w agregacie malarskim
Do najczęstszych objawów należą:
- pulsowanie pistoletu,
- spadek ciśnienia,
- nierówny wachlarz natrysku,
- częste zapychanie dyszy,
- wzrost obciążenia silnika,
- nierówna praca pompy,
- zwiększone zużycie energii.
Jeżeli pojawiają się takie symptomy, filtr należy sprawdzić w pierwszej kolejności.
Kiedy filtr należy wymienić?
Filtr nie jest elementem wiecznym.
Należy go wymienić, gdy:
- siatka jest rozdarta,
- widoczne są odkształcenia,
- pojawiły się pęknięcia,
- uszczelnienia są uszkodzone,
- filtr nie daje się dokładnie wyczyścić,
- nastąpiła korozja.
Koszt nowego filtra jest niewielki w porównaniu z naprawą pompy lub wymianą dyszy.
Najczęstsze błędy użytkowników
Najczęściej spotykane błędy to:
- praca bez filtra,
- montaż filtra o niewłaściwej gęstości,
- czyszczenie ostrymi narzędziami,
- używanie uszkodzonego filtra,
- brak czyszczenia po zakończeniu pracy,
- montaż filtra odwrotną stroną,
- mieszanie różnych typów filtrów z niepasującymi dyszami.
Podsumowanie
Filtry w agregatach malarskich i pistoletach natryskowych pełnią kluczową rolę w zapewnieniu niezawodnej pracy całego układu. Odpowiednio dobrany i regularnie czyszczony filtr chroni pompę, zawory, przewody oraz dyszę przed zanieczyszczeniami, wydłuża żywotność urządzenia i pozwala uzyskać równomierny, estetyczny natrysk. Zaniedbanie filtracji prowadzi do częstych przestojów, kosztownych napraw i pogorszenia jakości wykonywanych prac.
W praktyce profesjonalnych wykonawców kontrola filtrów jest standardową czynnością serwisową wykonywaną każdego dnia. Warto pamiętać, że nawet najwyższej klasy agregat malarski nie będzie pracował prawidłowo bez sprawnego systemu filtracji. Regularna konserwacja, właściwy dobór gęstości siatki (Mesh) oraz wymiana zużytych elementów to niewielki koszt, który przekłada się na wieloletnią, bezawaryjną eksploatację sprzętu oraz wysoką jakość wykończenia każdej powierzchni.